Marjolein blogt: “Mariken en Moenen, verslaafd aan liefde of op zoek naar zichzelf?”

Verslaafd aan liefde, don’t mess with Moenen

Moenen in de schaduw, fotografie door Trudie

Wie is Moenen? Wat ik van hem weet is dat het een kunstenaar is, een bevlogen man die op de hoogte is van de politieke actualiteit en van de waan van de dag. Een man die zich graag laat gelden, zijn stem breeduit wil laten klinken in de stem van de onhoorbaren en kwetsbaren in de samenleving. Een man die individuen en groepen tegen elkaar uitspeelt om de waarheid boven tafel te krijgen. Een man die de absurditeit van het menselijk vernuft en het menselijk wanhopig pogen om erkenning en macht te vergaren aan het licht brengt. Misschien is het Moenen niet te doen om lelijk te doen maar om de lelijkheid zichtbaar te maken opdat het kan worden opgeruimd.

Moenen is de slechtste nog niet durf ik daarom te veronderstellen. Hij is vaak de boeman, de gebeten hond, de gladjakker en de egomane machthebber, maar nog vaker is hij het bange tere hart van een jongen die liefde ontbeert in zijn leven en zich niet aan een relatie of vriendschap kan verbinden. Een wegloper dus in feite, een cynicus misschien, verteerd door afscheid en een gebrek aan erkenning en onvoorwaardelijke liefde.

Moenen en Mariken….ware liefde?

Moenen ziet in Mariken een gul hart. Hij ziet de onschuldige liefde die hem omarmt zoals hij is ondanks zijn handicap van het ene etterende oog en zijn nare betweterige en machtswellustige trekjes. Hij raakt in de ban van Mariken die hem op waarde lijkt te schatten en hem de eer lijkt te geven die hij schijnt te verdienen. Niet wetend dat deze vrouw en hij uit hetzelfde hout gesneden zijn, staat Moenen in de veronderstelling dat Mariken als was in zijn handen is. Echter, ook Mariken kan zich niet geven aan vriendschap noch liefde. Ook zij is onbekwaam in het schenken van haar hart en het afwerpen van haar maskers ten behoeve van een puur, onschuldig en integer contact met een medemens. Daarvoor is zij teveel gekwetst. Waar Moenen het onzichtbare lijntje met de duivel behoudt als slag om de arm, behoudt Mariken het onzichtbare lijntje met de heilige Maria zodat ze altijd op tijd weg kan wezen. Moenen richting hel, Mariken richting hemel.

Moenen en Mariken 1954 opvoering door Montessori Lyceum

Moenen en Mariken zijn geliefden die elkaar nooit echt ontmoeten. Dan moet het dus wel ware liefde zijn? “True lovers never meet, they were in eachother all along” (Aristoteles) Zij oogt licht, hij duister. In feite is hij net zo licht als zij ook duister is, ze lijken meer op elkaar dan ze durven te vermoeden. De man van de wereld, een wetenschapper en kunstenaar, blljkt uiteindelijk net zo incapabel tot zelfacceptatie en (zelf) vertrouwen als de geïsoleerde en eenvoudige huishoudster die verlangt naar meer avontuur in haar leven. Allebei hunkeren ze naar de ware liefde die hen erkenning en positie moet geven in het bestaan. Allebei zijn ze ten prooi gevallen aan de illusie dat liefde te maken heeft met status en macht, succes, erkenning en kennis op welk gebied dan ook. Of het nou spiritueel, materieel of psychologisch is, Moenen en Mariken verlustigen zich beiden aan een desperaat verlangen iets of iemand voor te stellen met behulp van, dan wel ten koste van de ander (en anderen)

Liefde heling en gebed

Of dit Moenen en Mariken slecht maakt of goed, doet niet ter zake. Wat telt is de pijn waardoor een mens gedreven wordt tot zijn of haar daden. Wat niet geheeld is, vreet zich een weg naar binnen of naar buiten. Vijfhonderd jaar na het verschijnen van “Mariken van Nieumeghen” in drukvorm zou vandaag de dag het verhaal van Mariken en Moenen prima in de Flow of Happinez passen. Het duo is kwaad noch goed, binnen noch buiten, vrouw noch man, geliefde noch vijand. Zij zijn in onze tijd spiegels van elkaars pijn en daarmee spiegels van onze pijn. Elkaar helen blijkt niet mogelijk. Jezelf helen daarentegen wel. Mariken ontdekt dit en transformeert zichzelf met behulp van dit besef.

Mariken breekt met Moenen terwijl hij haar botten probeert te breken. Het is Mariken die de weg van bezinning inslaat terwijl Moenen zich door haar verlaten voelt en zich afwendt van zijn pijn. Hij zou er goed aan hebben gedaan zich net zo kwetsbaar op te stellen als zijn meisje maar helaas. Waar Mariken haar pijn transformeert en sublimeert tot wijsheid, kiest Moenen ervoor om zijn pijn als wond te laten bestaan.

Mariken van Nieumeghen Liefde Heling en Gebed

Advaitha

Het is december 2018 wanneer ik bovenstaande woorden typ. Mijn eigen pad voert aan het einde van het Marikenjaar langs het loslaten van erkenningsdrift en brengt me een nieuw besef van polariteiten en dat is….. dat er geen polariteiten bestaan.

Moenen en Mariken zijn een en dezelfde. Jezelf en de ander volledig te accepteren is een nederige en nietige daad alsook een grootse daad. Mariken moest bijna te pletter vallen om de ware liefde (de liefde in en voor zichzelf) te kunnen ontdekken. In het begin van het verhaal nog onmachtig zich werkelijk veilig en vertrouwd te voelen bij zichzelf, denkend dat veiligheid en zelfkennis afhankelijk zijn van een ander, vindt Mariken tenslotte de liefde van haar leven in het nietige, anonieme en dienstbare bestaan dat ze kent uit haar jeugd en dat volledig in het teken staat van het goddelijke. Of dat slecht is? Misschien wel volgens sommige feministen en atheïsten. Maar het heeft tot het goede geleid: ik vermoed dat acceptatie en vertrouwen van het nietige dat je bent, het allergrootste is waartoe een mens in staat is. Mariken leerde zelfvertrouwen en kracht door op te gaan in het Licht, terwijl Moenen besloot op te gaan in de vlammen van zijn pijn. Laten we dus zacht voor hem zijn nu blijkt tot welke grootse daden hij ons kan uitdagen. Laten we een kaars branden en ons hart licht maken.

Marjolein Pieks 4 december 2018

Kaarsenfeest Stevenskerk
Kaarsenfeest in Stevenskerk Nijmegen 20 december tussen 15 uur en 16 uur. Steek een kaars aan voor jezelf en/of een ander.